preencoded.png. Efektywne Mikroorganizmy (EM®) w nowoczesnej hodowli drobiu. 

Scene 1

Efektywne Mikroorganizmy (EM®) w nowoczesnej hodowli drobiu

Zdrowie jelit • Mikroklimat kurnika • Ściółka • Odory • Dobrostan • Ekonomika produkcji Mikrobiologiczne zarządzanie fermą – od przewodu pokarmowego po pomiot.

Każdy problem biologiczny w kurniku ma swój koszt. 

Scene 2

Każdy problem biologiczny w kurniku ma swój koszt

Ferma drobiu to złożony system biologiczny. Problemy rzadko występują w izolacji – niemal zawsze są ze sobą powiązane. Poniżej przedstawiamy główne obszary, w których ferma może tracić pieniądze.

Żaden z tych problemów nie istnieje w izolacji. Zarządzanie fermą wymaga podejścia systemowego.

Parametr Twoja ferma Liczba ptaków w cyklu ________ FCR obecny ________ Śmiertelność (%) ________ Masa końcowa (kg) ________ Cena paszy (zł/t) ________. 

Scene 3

Parametr Twoja ferma Liczba ptaków w cyklu ________ FCR obecny ________ Śmiertelność (%) ________ Masa końcowa (kg) ________ Cena paszy (zł/t) ________

W stadzie liczącym kilkadziesiąt tysięcy ptaków nawet minimalna poprawa parametrów produkcyjnych przekłada się na realny efekt finansowy. Poniższy model pozwala zobaczyć skalę tych zależności.

Liczba ptaków × Zużycie paszy × FCR × Cena paszy = Koszt żywienia Zmiana FCR o 0,1 pkt przy 50 000 ptaków i typowym zużyciu paszy oznacza setki kilogramów różnicy w kosztach żywienia na cykl.

Liczba ptaków × Śmiertelność (%) × Potencjalna masa sprzedażowa (kg) × Cena skupu (zł/kg) = Utracona produkcja Poniżej kalkulator dla danych Twojej fermy:

Nowoczesny kurnik to ekosystem biologiczny. Zarządzanie fermą drobiu oznacza zarządzanie złożonym środowiskiem biologicznym – od składu paszy po jakość gleby po zagospodarowaniu pomiotu.. 

Scene 4

Nowoczesny kurnik to ekosystem biologiczny

Zarządzanie fermą drobiu oznacza zarządzanie złożonym środowiskiem biologicznym – od składu paszy po jakość gleby po zagospodarowaniu pomiotu.

Nie zarządzamy pojedynczym problemem. Zarządzamy całym środowiskiem biologicznym fermy – od pierwszego do ostatniego dnia cyklu.

preencoded.png. Zdrowie jelit: centrum efektywności produkcyjnej. 

Scene 5

Zdrowie jelit: centrum efektywności produkcyjnej

Gut Health – zdrowie przewodu pokarmowego – to jeden z kluczowych determinantów wyników produkcyjnych w hodowli drobiu. Jelito pełni jednocześnie funkcję trawienną, immunologiczną i barierową.

Integralność nabłonka i tight junctions

GALT stanowi ok. 70% całego układu odpornościowego ptaka – jelito to nie tylko narząd trawienia.

Mikrobiota jelitowa – dynamiczny ekosystem. Jelito drobiu zasiedla kilkaset gatunków mikroorganizmów tworzących złożoną, dynamiczną społeczność. Jej skład kształtuje się od pierwszych godzin życia i podlega ciągłym zmianom pod wpływem diety, środowiska i zarządzania fermą.. 

Scene 6

Mikrobiota jelitowa – dynamiczny ekosystem

Jelito drobiu zasiedla kilkaset gatunków mikroorganizmów tworzących złożoną, dynamiczną społeczność. Jej skład kształtuje się od pierwszych godzin życia i podlega ciągłym zmianom pod wpływem diety, środowiska i zarządzania fermą.

Zasiedlanie jelita przebiega etapowo. Wcześni kolonizatorzy kształtują przestrzeń dla kolejnych mikroorganizmów i wpływają na skład społeczności przez całe życie ptaka.

Ekosystem jelitowy działa w stanie dynamicznej równowagi. Zaburzenia – dieta, stres, antybiotykoterapia – mogą prowadzić do dysbioz z konsekwencjami produkcyjnymi.

Mikroorganizmy komunikują się z komórkami nabłonka jelit poprzez metabolity, sygnały molekularne i bezpośredni kontakt – kształtując odpowiedź immunologiczną i funkcję bariery.

„Prawo zajętego miejsca" – konkurencja biologiczna. 

Scene 7

„Prawo zajętego miejsca" – konkurencja biologiczna

Mechanizm competitive exclusion oznacza, że mikroorganizmy korzystne – zasiedlając jelito – utrudniają kolonizację przez mikroorganizmy niepożądane. To nie jest proces chemiczny, lecz ekologiczny.

Zajmowanie miejsc adhezji na nabłonku jelitowym Konkurencja o składniki odżywcze (preferencyjne pobranie substratów) Zajmowanie przestrzeni ekologicznej w niszy jelitowej Kształtowanie warunków środowiskowych (pH, potencjał oksydoredukcyjny)

Im wcześniej i bardziej stabilnie zasiedlone jest jelito przez pożądaną mikrobiotę, tym trudniej jest patogenom znaleźć wolne „miejsce" i się namnożyć. To jeden z kluczowych mechanizmów uzasadniających stosowanie strategii mikrobiologicznych w hodowli drobiu.

Competitive exclusion to zjawisko ekologiczne – nie jest to „walka" w sensie dosłownym, lecz konkurencja o zasoby biologiczne.

Kwasy organiczne i metabolity mikrobiologiczne. Mikroorganizmy fermentacyjne produkują szereg metabolitów, które bezpośrednio kształtują środowisko jelitowe i wpływają na jego funkcjonowanie.. 

Scene 8

Kwasy organiczne i metabolity mikrobiologiczne

Mikroorganizmy fermentacyjne produkują szereg metabolitów, które bezpośrednio kształtują środowisko jelitowe i wpływają na jego funkcjonowanie.

Obniża pH treści jelitowej, tworząc warunki niekorzystne dla wielu mikroorganizmów patogennych. Produkt główny fermentacji homofermentacyjnej.

Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA)

Kwas masłowy (butyran) jest głównym źródłem energii dla kolonocytów i wspiera integralność nabłonka jelitowego. SCFA wpływają też na ekspresję genów związanych z odpowiedzią zapalną.

Peptydy o działaniu przeciwdrobnoustrojowym produkowane przez bakterie kwasu mlekowego. Działają selektywnie – nie należy ich określać jako „naturalne antybiotyki" w sensie marketingowym.

preencoded.png. Bariera jelitowa – pierwsza linia obrony. 

Scene 9

Bariera jelitowa – pierwsza linia obrony

Integralność bariery jelitowej decyduje o tym, co przechodzi z treści jelitowej do krwiobiegu. Jej naruszenie skutkuje tzw. „nieszczelnym jelitem" (leaky gut) – stanem zwiększającym obciążenie immunologiczne organizmu.

Ogromna powierzchnia wchłaniania; uszkodzenie kosmków redukuje trawienie i absorpcję składników pokarmowych.

Fizyczna bariera między treścią jelitową a nabłonkiem; zasiedlana przez mikrobiotę śluzówkową.

Połączenia ścisłe między enterocytami – ich integralność decyduje o szczelności bariery i ogranicza przenikanie antygenów do krwiobiegu.

Mikroorganizmy zasiedlające śluz i bezpośrednie otoczenie nabłonka tworzą dodatkową warstwę ochrony biologicznej.

Naruszenie bariery jelitowej zwiększa obciążenie układu immunologicznego i może przekładać się na pogorszenie efektywności energetycznej i wzrostu.

preencoded.png. Jelita i układ odpornościowy – GALT. 

Scene 10

GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) – tkanka limfatyczna związana z jelitem – stanowi centralny element układu odpornościowego ptaka. Jej sprawne działanie zależy bezpośrednio od kondycji mikrobioty i bariery jelitowej.

Dla hodowcy kluczowe jest jedno: energia ptaka przeznaczana na przewlekłą aktywację układu odpornościowego nie jest dostępna na potrzeby wzrostu i produkcji.

Co pokazują badania nad preparatami wieloszczepowymi?. 

Scene 11

Co pokazują badania nad preparatami wieloszczepowymi?

Szereg badań prowadzonych na uczelniach rolniczych, w tym na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie, analizował wpływ wieloszczepowych preparatów mikrobiologicznych zawierających m.in. Saccharomyces cerevisiae, Lactobacillus casei i Lactobacillus plantarum na parametry immunologiczne drobiu.

Wzrost aktywności fagocytarnej heterofili Zmiany w proporcji subpopulacji limfocytów T Modulacja poziomu IgA w treści jelitowej Tendencja do stabilizacji odpowiedzi zapalnej

Wyniki te dotyczą konkretnych preparatów wieloszczepowych stosowanych w warunkach doświadczalnych. Badania wskazują na biologiczny potencjał strategii mikrobiologicznych w zakresie modulacji odpowiedzi immunologicznej u drobiu.

Bednarczyk et al., badania UP Lublin; Bogucka et al., 2019, Animal Feed Science and Technology

Stres oksydacyjny – cichy wróg produkcji. Reaktywne formy tlenu (ROS) są naturalnym produktem metabolizmu, jednak ich nadmiar prowadzi do stresu oksydacyjnego, który uszkadza komórki, w tym komórki nabłonka jelitowego.. 

Scene 12

Stres oksydacyjny – cichy wróg produkcji

Reaktywne formy tlenu (ROS) są naturalnym produktem metabolizmu, jednak ich nadmiar prowadzi do stresu oksydacyjnego, który uszkadza komórki, w tym komórki nabłonka jelitowego.

Dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) i katalaza (CAT) to kluczowe enzymy antyoksydacyjne. Badania nad probiotykami wskazują, że niektóre strategie mikrobiologiczne mogą wspierać aktywność tych enzymów.

W badaniu z wykorzystaniem preparatów zawierających Lactobacillus spp. zaobserwowano statystycznie istotny wzrost aktywności SOD i obniżenie poziomu MDA (aldehydu malonowego – markera peroksydacji lipidów) w surowicy kurcząt. Wynik ten potwierdza biologiczny potencjał strategii mikrobiologicznych.

Shini et al., 2020, Poultry Science; Lin et al., 2019, Frontiers in Veterinary Science

preencoded.png. Mikrobiota a stan zapalny – energia dla wzrostu. 

Scene 13

Mikrobiota a stan zapalny – energia dla wzrostu

Przewlekły, nawet subkliniczny stan zapalny w jelicie aktywuje układ odpornościowy i przekierowuje energię metaboliczną z procesów anabolicznych (wzrostu, syntezy białek) na procesy obronne.

Cytokina o działaniu przeciwzapalnym. Jej produkcja jest modulowana m.in. przez mikrobiotę jelitową.

TGF-β – transformujący czynnik wzrostu

Uczestniczy w regulacji odpowiedzi immunologicznej i naprawie tkanek. Stabilna mikrobiota sprzyja utrzymaniu homeostazy zapalnej.

Energia zużyta na reakcję zapalną nie jest dostępna na potrzeby wzrostu i produkcji. To mechanizm biologiczny – nie gwarancja poprawy przyrostów po zastosowaniu konkretnego produktu.

Kogut & Arsenault, 2016, Frontiers in Veterinary Science; Tsiouris et al., 2018, Poultry Science

Probiotyki a wyniki produkcyjne – co mówią przeglądy literatury?. 

Scene 14

Probiotyki a wyniki produkcyjne – co mówią przeglądy literatury?

Meta-analizy i przeglądy systematyczne dotyczące wieloszczepowych preparatów mikrobiologicznych w żywieniu drobiu wskazują na konsekwentne kierunki zmian obserwowanych w wielu niezależnych doświadczeniach.

Kierunki efektów odnotowane w literaturze

Badania nad probiotykami wskazują na tendencje w kierunku:

Poprawy FCR (efektywności wykorzystania paszy) Wzrostu dziennych przyrostów masy (ADG/BWG) Poprawy końcowej masy ciała (BW) Redukcji śmiertelności w części doświadczeń Poprawy strawności i wykorzystania składników pokarmowych

Efekty są zmienne i zależą od: szczepu/preparatu, dawki, warunków fermy, zdrowia stada bazowego i czasu podania.

Gaggia et al., 2010, International Journal of Food Microbiology; Kabir, 2009, J Poult Sci; Dalloul & Lillehoj, 2006, Trends Food Sci Technol

Mikrobiologia a Salmonella, E. coli i Clostridium. 

Scene 15

Mikrobiologia a Salmonella, E. coli i Clostridium

Wybrane badania nad preparatami probiotycznymi analizowały zdolność do ograniczania kolonizacji przewodu pokarmowego przez mikroorganizmy niepożądane. To zasadniczo inne zagadnienie niż leczenie lub zapobieganie chorobie.

Patogen Obserwacje w literaturze Ważne zastrzeżenie Salmonella spp. Wybrane preparaty probiotyczne wykazywały zdolność ograniczania liczebności Salmonella w jelitach ptaków w warunkach doświadczalnych (competitive exclusion). Nie jest to środek leczniczy. Wyniki są zmienne.. Escherichia coli Badania wskazują na redukcję liczebności E. coli w treści jelitowej przy zastosowaniu preparatów zawierających Lactobacillus spp. Wyniki specyficzne dla badanego szczepu i dawki. Clostridium perfringens W badaniu z L. reuteri i B. subtilis zaobserwowano ograniczenie kolonizacji i zmian charakterystycznych dla martwicowego zapalenia jelit. Efekt szczepozależny; wymaga potwierdzenia dla każdego konkretnego preparatu.

Żaden preparat mikrobiologiczny nie jest lekiem. Stosowanie strategii mikrobiologicznych nie zastępuje programów szczepień ani nadzoru weterynaryjnego.

Higgins et al., 2008, Poult Sci; Knarreborg et al., 2004, Appl Environ Microbiol; Timmerman et al., 2006, Br J Nutr

preencoded.png. preencoded.png. Problem nie kończy się w jelicie. 

Scene 16

Przewód pokarmowy to punkt wyjścia, ale jego kondycja determinuje to, co trafia do ściółki, a stamtąd – do atmosfery kurnika i z powrotem do ptaka. To zamknięta pętla biologiczna.

Każde działanie podejmowane na poziomie jelita ma swoje konsekwencje w mikroklimacie kurnika – i odwrotnie.

Efektywne-Mikroorganizmy-EM-r-w-nowoczesnej-hodowli-drobiu.pptx

Scene 1 (0s)

Scene 2 (5s)

Scene 3 (11s)

Scene 4 (23s)

Scene 5 (30s)

Scene 6 (41s)

Scene 7 (52s)

Scene 8 (1m 4s)

Scene 9 (1m 15s)

Scene 10 (1m 27s)

Scene 11 (1m 35s)

Scene 12 (1m 46s)

Scene 13 (2m 0s)

Scene 14 (2m 13s)

Scene 15 (2m 25s)

Scene 16 (2m 42s)