पुरवठा �नरीक्षक IBPS Gk GS - memory based questions १. महात्मा फु ले यांनी 'सत्यशोधक समाजाची' स्थापना कधी के ली? उत्तर: २४ सप्टेंबर १८७३ २. 'शेतकऱ्याचा आसूड' हा ग्रंथ कोणी �ल�हला? उत्तर: महात्मा जो�तराव फु ले ३. महात्मा फु ले यांनी पुण्यात मुलींची प�हली शाळा कधी सुरू के ली? उत्तर: १८४८ (�भडे वाडा) ४. 'गुलाम�गरी' हे पुस्तक कोणी �ल�हले? उत्तर: महात्मा फु ले ५. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'मूकनायक' पा�क्षक कधी सुरू के ले? उत्तर: १९२० ६. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'ब�हष्कृ त �हतका�रणी सभेची' स्थापना कधी के ली? उत्तर: १९२४ ७. महाडचा सत्याग्रह (चवदार तळे) कोणी व कधी के ला? उत्तर: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (१९२७) ८. 'प्राथ�ना समाजाची' स्थापना कोणी के ली? उत्तर: डॉ. आत्माराम पांडुरंग तख�डकर ९. परमहंस सभेची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: दादोबा पांडुरंग तख�डकर १०. 'साव�ज�नक काका' असे कोणाला म्हटले जाते? उत्तर: गणेश वासुदेव जोशी ११. १८५७ च्या उठावात कानपूरचे नेतृत्व कोणी के ले? उत्तर: नानासाहेब पेशवे १२. १८५७ च्या उठावात झाशीचे नेतृत्व कोणी के ले? उत्तर: राणी लक्ष्मीबाई १३. महाराष्ट्रात १८५७ च्या उठावात रंगो बापूजी गुप्ते यांनी कोठे नेतृत्व के ले? उत्तर: सातारा १४. 'दप�ण' हे प�हले मराठी वृत्तपत्र कोणी सुरू के ले? उत्तर: बाळशास्त्री जांभेकर (१८३२) १५. 'सुधारक' हे वृत्तपत्र कोणी सुरू के ले?.
उत्तर: गोपाळ गणेश आगरकर १६. 'के सरी' आ�ण 'मराठा' वृत्तपत्र कोणी सुरू के ले? उत्तर: लोकमान्य �टळक १७. 'शतपत्रे' कोणी �ल�हली? उत्तर: लोक�हतवादी (गोपाळ हरी देशमुख) १८. महष� धोंडो के शव कव� यांना 'भारतरत्न' कधी �मळाला? उत्तर: १९५८ १९. अनाथ बा�लकाश्रमाची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: महष� कव� २०. एस.एन.डी.टी. (SNDT) म�हला �वद्यापीठाची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: महष� कव� (१९१६) २१. राजष� शाहू महाराजांनी 'वेदोक्त प्रकरण' कधी झाले? उत्तर: १९०१ २२. शाहू महाराजांनी कोल्हापुरात मोफत व सक्तीचे �शक्षण कधी सुरू के ले? उत्तर: १९१७ २३. 'पंजाबराव देशमुख' यांनी कोणती संस्था स्थापन के ली? उत्तर: �शवाजी �शक्षण संस्था २४. संत गाडगेबाबा यांचे पूण� नाव काय? उत्तर: डेबूजी �झंगराजी जानोरकर २५. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचे मूळ गाव कोणते? उत्तर: यावली (अमरावती) २६. अ�भनव भारत संघटनेची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: �व. दा. सावरकर २७. भारताचे प�हले व्हाईसराय कोण होते? उत्तर: लॉड� कॅ �नंग २८. बंगालची फाळणी कोणी के ली? उत्तर: लॉड� कझ�न (१९०५) २९. 'जा�लयनवाला बाग हत्याकांड' कधी झाले? उत्तर: १३ ए�प्रल १९१९ ३०. काँग्रेसची स्थापना कधी झाली? उत्तर: १८८५ (मुंबई) ३१. महात्मा गांधींनी 'चले जाव' चळवळ कधी सुरू के ली? उत्तर: १९४२ ३२. 'प्र�तसरकार' (सातारा) चे प्रणेते कोण होते? उत्तर: क्रांती�संह नाना पाटील.
३३. आझाद �हंद फौजेची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: रास�बहारी बोस ३४. �वधवा पुन�व�वाह कायदा (१८५६) कोणाच्या काळात झाला? उत्तर: लॉड� डलहौसी ३५. रामकृ ष्ण �मशनची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: स्वामी �ववेकानंद ३६. आय� समाजाची स्थापना कोणी के ली? उत्तर: स्वामी दयानंद सरस्वती ३७. वासुदेव बळवंत फडके यांनी कोठे उठाव के ला? उत्तर: महाराष्ट्र (रामोशी समाज) ३८. २०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राचे �लंग गुणोत्तर �कती? उत्तर: ९२९ ३९. २०११ च्या जनगणनेनुसार भारताचे �लंग गुणोत्तर �कती? उत्तर: ९४३ ४०. महाराष्ट्रातील सवा�त कमी लोकसंख्येचा िजल्हा कोणता? उत्तर: �संधुदुग� ४१. महाराष्ट्रातील सवा��धक लोकसंख्येचा िजल्हा (२०११ नुसार)? उत्तर: ठाणे ४२. महाराष्ट्रातील सवा��धक साक्षर िजल्हा कोणता? उत्तर: मुंबई उपनगर ४३. भारताची साक्षरता �कती टक्के आहे? उत्तर: ७४.०४% ४४. महाराष्ट्राला �कती �कमीचा समुद्र�कनारा लाभला आहे? उत्तर: ७२० �कमी ४५. महाराष्ट्रातील सवा�त उंच �शखर कोणते? उत्तर: कळसूबाई (१६४६ मी) ४६. तापी नदीचा उगम कोठे होतो? उत्तर: मुलताई (बैतुल, म.प्र.) ४७. उजनी धरण कोणत्या नदीवर आहे? उत्तर: भीमा ४८. जायकवाडी धरण कोणत्या नदीवर आहे? उत्तर: गोदावरी ४९. कोयना धरणाच्या जलाशयाचे नाव काय? उत्तर: �शवसागर ५०. महाराष्ट्रातील पिश्चम वा�हनी नद्या कोणत्या?.
उत्तर: नम�दा, तापी ५१. गोदावरी नदीची महाराष्ट्रातील लांबी �कती? उत्तर: ६६८ �कमी ५२. लोणार सरोवर (बुलढाणा) कशामुळे तयार झाले? उत्तर: उल्कापातामुळे ५३. 'कास पठार' कोणत्या िजल्ह्यात आहे? उत्तर: सातारा ५४. माथेरान हे थंड हवेचे �ठकाण कोणत्या िजल्ह्यात आहे? उत्तर: रायगड ५५. तोरणमाळचे पठार कोणत्या िजल्ह्यात आहे? उत्तर: नंदुरबार ५६. आंबोली (सवा��धक पाऊस) कोणत्या िजल्ह्यात आहे? उत्तर: �संधुदुग� ५७. �वदभा�तील नंदनवन म्हणून कोणते �ठकाण ओळखले जाते? उत्तर: �चखलदरा ५८. ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प कोठे आहे? उत्तर: चंद्रपूर ५९. पेंच राष्ट्रीय उद्यान कोठे आहे? उत्तर: नागपूर ६०. महाराष्ट्रातील प�हले जल�वद्युत कें द्र कोणते? उत्तर: खोपोली ६१. भारताचे मध्यवत� �ठकाण (Zero Mile) कोठे आहे? उत्तर: नागपूर ६२. वारली �चत्रकला कोणत्या िजल्ह्याशी संबं�धत आहे? उत्तर: पालघर/ठाणे ६३. पैठणी साडीसाठी प्र�सद्ध �ठकाण कोणते? उत्तर: येवला (ना�शक) ६४. �हमरू शालीसाठी प्र�सद्ध �ठकाण कोणते? उत्तर: औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) ६५. कोकणातील सवा�त लांब नदी कोणती? उत्तर: उल्हास ६६. मा�हती अ�धकार कायदा (RTI) कधी लागू झाला? उत्तर: २००५ ६७. RTI अंतग�त मा�हती देण्यासाठी �कती �दवस लागतात? उत्तर: ३० �दवस.
६८. RTI मध्ये जी�वताशी संबं�धत मा�हती �कती तासात द्यावी लागते? उत्तर: ४८ तास ६९. RTI मध्ये चुकीची मा�हती �दल्यास दंड �कती? उत्तर: २५० रु. प्र�त�दन (कमाल २५,०००) ७०. ग्राहक संरक्षण कायदा (Consumer Protection Act) नवीन कधी आला? उत्तर: २०१९ ७१. िजल्हा ग्राहक आयोगाची आ�थ�क मया�दा �कती आहे? उत्तर: १ कोटी रुपयांपय�त ७२. राज्य ग्राहक आयोगाची आ�थ�क मया�दा �कती आहे? उत्तर: १ कोटी ते १० कोटी ७३. राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा (NFSA) कधीचा आहे? उत्तर: २०१३ ७४. भारतीय सं�वधानाचे कलम ३२ कशाशी संबं�धत आहे? उत्तर: घटनात्मक उपाययोजना ७५. कलम ३२ ला सं�वधानाचा 'आत्मा' कोणी म्हटले? उत्तर: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ७६. कलम ४० कशाशी संबं�धत आहे? उत्तर: ग्रामपंचायत स्थापना ७७. मूलभूत कत�व्ये (Fundamental Duties) कोणत्या कलमात आहेत? उत्तर: ५१ (अ) ७८. अस्पृश्यता �नवारण कलम कोणते? उत्तर: कलम १७ ७९. कायद्यासमोर समानता हे कलम कोणते? उत्तर: कलम १४ ८०. समान नागरी कायदा (UCC) कलम कोणते? उत्तर: कलम ४४ ८१. �वत्त आयोगाची स्थापना कोणत्या कलमानुसार होते? उत्तर: कलम २८० ८२. राष्ट्रपतींची �नवड पद्धत कोणत्या कलमात आहे? उत्तर: कलम ५४/५५ ८३. राष्ट्रपतींना शपथ कोण देतात? उत्तर: सरन्यायाधीश (SC) ८४. सरन्यायाधीशांना शपथ कोण देतात? उत्तर: राष्ट्रपती ८५. भारताचे प�हले लोकसभेचे सभापती कोण होते?.
उत्तर: ग. वा. मावळणकर ८६. संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे संयुक्त अ�धवेशन कोण बोलावतात? उत्तर: राष्ट्रपती (कलम १०८) ८७. संयुक्त अ�धवेशनाचे अध्यक्षस्थान कोण भूषवतात? उत्तर: लोकसभा अध्यक्ष ८८. महाराष्ट्रात �वधानसभेच्या जागा �कती आहेत? उत्तर: २८८ ८९. महाराष्ट्रात �वधानप�रषदेच्या जागा �कती आहेत? उत्तर: ७८ ९०. लोकसभेत महाराष्ट्राचे �कती खासदार आहेत? उत्तर: ४८ ९१. नवीन राज्य �नमा�ण करण्याचा अ�धकार कोणाला आहे? उत्तर: संसद (कलम ३) ९२. महा�धवक्ता (Advocate General) यांची नेमणूक कोण करतात? उत्तर: राज्यपाल (कलम १६५) ९३. �लंबूवग�य फळांमध्ये कोणते जीवनसत्त्व असते? उत्तर: क (Vitamin C) ९४. रक्ताच्या गुठळ्या होण्यासाठी कोणते जीवनसत्त्व आवश्यक आहे? उत्तर: के (Vitamin K) ९५. रातांधळेपणा कोणत्या जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे होतो? उत्तर: अ (Vitamin A) ९६. मुडदूस (Rickets) हा रोग कोणत्या जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे होतो? उत्तर: ड (Vitamin D) ९७. मानवी शरीरात एकू ण हाडे �कती असतात? उत्तर: २०६ ९८. रक्ताचे शुद्धीकरण शरीरातील कोणत्या अवयवात होते? उत्तर: वृक्क (Kidney) ९९. इन्सु�लन हे संप्रेरक कोठू न स्रवते? उत्तर: स्वादु�पंड (Pancreas) १००. मानवी शरीराचे सामान्य तापमान �कती असते? उत्तर: ३७°C १०१. आवाजाची तीव्रता मोजण्याचे एकक काय? उत्तर: डे�सबल (dB) १०२. �वजेच्या �दव्यात कोणत्या धातूची तार वापरतात? उत्तर: टंगस्टन.
१०३. हस�वणारा वायू (Laughing Gas) कोणता? उत्तर: नायट्रस ऑक्साईड १०४. सवा�त हलका वायू कोणता? उत्तर: हायड्रोजन १०५. पाण्याची घनता कोणत्या तापमानाला सवा��धक असते? उत्तर: ४°C १०६. कॉपर सल्फे टला मराठीत काय म्हणतात? उत्तर: मोरचूद १०७. बीसीजी (BCG) लस कोणत्या रोगावर देतात? उत्तर: क्षयरोग (TB) १०८. सूय��करण पृथ्वीवर येण्यास �कती वेळ लागतो? उत्तर: ८ �म�नटे २० सेकं द १०९. ओझोनचा थर कोणत्या �करणांपासून संरक्षण करतो? उत्तर: अ�तनील �करणे (UV Rays) ११०. प्रकाशाचा वेग कशामध्ये सवा��धक असतो? उत्तर: �नवा�त पोकळी (Vacuum) १११. मानवी हृदयाचे �कती कप्पे असतात? उत्तर: ४ ११२. मानवी शरीरातील सवा�त मोठी ग्रंथी कोणती? उत्तर: यकृ त (Liver) ११३. ५८ वा ज्ञानपीठ पुरस्कार कोणाला �मळाला? उत्तर: गुलजार आ�ण रामभद्राचाय� ११४. महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार २०२३ कोणाला �मळाला? उत्तर: अशोक सराफ ११५. २०२४ चे पद्म�वभूषण (महाराष्ट्र) कोणाला �मळाले? उत्तर: राजाभाऊ बढे ११६. आ�शयाई क्रीडा स्पधा� २०२३ मध्ये भारताने �कती सुवण�पदके िजंकली? उत्तर: २८ ११७. आ�शयाई क्रीडा स्पधा� २०२३ कोठे झाल्या? उत्तर: हंगझाऊ (चीन) ११८. �क्रके ट �वश्वचषक २०२३ (World Cup) चा �वजेता कोण? उत्तर: ऑस्ट्रे�लया ११९. 'लेक लाडकी' योजनेत एकू ण �कती रक्कम �मळते? उत्तर: १,०१,००० रु. १२०. 'पीएम �वश्वकमा�' योजना कशाशी संबं�धत आहे?.
उत्तर: कारागीर आ�ण हस्तकला १२१. 'नमो शेतकरी महासन्मान �नधी' अंतग�त �कती रुपये �मळतात? उत्तर: ६००० रु. वा�ष�क १२२. इस्रोचे (ISRO) अध्यक्ष कोण आहेत? उत्तर: एस. सोमनाथ १२३. भारताचे मुख्य �नवडणूक आयुक्त कोण आहेत? उत्तर: राजीव कु मार १२४. भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) कोण आहेत? उत्तर: न्या. डी. वाय. चंद्रचूड १२५. आरबीआयचे (RBI) गव्हन�र कोण आहेत? उत्तर: शक्तीकांत दास १२६. G-20 �शखर प�रषद २०२३ कोठे पार पडली? उत्तर: नवी �दल्ली (भारत) १२७. चांद्रयान-३ ज्या �ठकाणी उतरले त्या �ठकाणाला काय नाव �दले? उत्तर: �शवशक्ती पॉईंट १२८. �मस वल्ड� २०२४ स्पधा� कोठे झाली? उत्तर: मुंबई (भारत) १२९. अयोध्या राम मं�दर प्राणप्र�तष्ठा सोहळा कधी झाला? उत्तर: २२ जानेवारी २०२४ १३०. शीख धमा�चे १० वे गुरु गो�वंद �संग यांची समाधी कोठे आहे? उत्तर: नांदेड १३१. 'गेटवे ऑफ इं�डया' ची �न�म�ती कधी झाली? उत्तर: १९११ १३२. महाराष्ट्रातील प�हले आकाशवाणी कें द्र कोठे सुरू झाले? उत्तर: मुंबई (१९२७) १३३. भारतीय रेल्वेची प�हली गाडी कधी धावली? उत्तर: १६ ए�प्रल १८५३ (मुंबई ते ठाणे) १३४. राष्ट्रीय �वज्ञान �दन कधी साजरा के ला जातो? उत्तर: २८ फे ब्रुवारी १३५. जाग�तक पया�वरण �दन कधी असतो? उत्तर: ५ जून १३६. भारताचे राष्ट्रीय गीत (वंदे मातरम्) कोणी �ल�हले? उत्तर: बं�कमचंद्र चतज� १३७. भारताचे राष्ट्रगीत (जन गण मन) कोणी �ल�हले? उत्तर: रवींद्रनाथ टागोर.
१३८. सत्यमेव जयते हे घोषवाक्य कोठू न घेतले आहे? उत्तर: मुंडक उप�नषद १३९. जगातील सवा�त मोठा खंड कोणता? उत्तर: आ�शया १४०. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारताचा जगात �कतवा क्रमांक लागतो? उत्तर: सातवा १४१. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्राचा भारतात �कतवा क्रमांक लागतो? उत्तर: �तसरा १४२. लोकसंख्येच्या दृष्टीने महाराष्ट्राचा भारतात �कतवा क्रमांक लागतो? उत्तर: दुसरा १४३. RBI ची स्थापना कधी झाली? उत्तर: १ ए�प्रल १९३५ १४४. नीती आयोगाचे अध्यक्ष कोण असतात? उत्तर: पंतप्रधान १४५. जाग�तक लोकसंख्या �दन कधी असतो? उत्तर: ११ जुलै.